Şimşir nedir?

Şimşirgiller familyasından, genellikle bodur bir ağaçtır. Yaprakları her mevsim yeşil kalır. Daha çok taşlık bölgelerde yetişir. Bodur şimşir çit çevirmek için bahçe kenarlarına dikilir. Tahtası sert ve değerlidir. Bazı kıymetli ev eşyasının yapımında kullanılır. Mart-nisan aylarında küçük, sarımsı renkli çiçekler açan, kışın yapraklarını dökmeyen, 1-3 m yüksekliğinde, sert ve sarı odunlu tek evcikli küçük ağaççıklar, Avrupa’dan doğuya yayılmıştır.

Kolay üretildiğinden bahçelerin etrafına ekilir. Dallar kısa ve sıktır. Yaprakları kısa saplı, oval veya elips şekilli, üstü parlak ve koyu yeşil, altı donuk ve açık yeşil renklidir. Çiçekler dört parçalıdır. Meyveleri olgunlukta açılan bir kapsüldür. Tohumlar üç köşeli ve parlak siyah renklidir. Güney Avrupa, Batı ve Doğu Asya ve Orta Amerika’da yetişir. 30 kadar türü vardır.

Bu türlerden ikisi Türkiye’de doğal olarak yetişir. Herdem yeşil, çalı ya da ağaç halinde odunsu bir bitkidir. Yaprakları basit, derimsi, kısa saplı ve karşılıklı dizilişlidir. Çiçekleri bir cinsli ve küçüktür. Şimşirin ağır olan odunu çok değerlidir. Süs bitkisi olarak yetiştirildiği gibi müzik aletleri, küçük ev eşyası, satranç ve tavla tahtalarının yapımında da kullanılır.

Yaprak ve kökleri alkaloitler, zamk ve uçucu yağlar taşırlar. Yaprak ve kökler safra söktürücü, kan temizleyici, terletici, ateş düşürücü ve kurt düşürücü etkilere sahiptir. Yüksek dozları zehirlidir. Odunu sert olduğu için süs eşyası yapımında da kullanılır. Başlıca türleri; adi şimşir, küçük yapraklı şimşir, uzun yapraklı şimşir

Adi şimşir

Kurak ve çorak yerlerde, daha çok kalkerli bölgelerde yetişen 1 ile 5 m yüksekliğinde güzel bir ağaççıktır. Çiçekleri küçük ve sarı, odunu sarımsı ve çok serttir. Avrupa'nın güneyinden Hindistan’a kadar yaygındır. Türkiye’de daha çok Karadeniz bölgesinde yetişir. Batı ve Güney Anadolu’da da bulunur Çok ince ve çok homojen dokulu sert odunu (yoğunluğu 0,9 ila 1,06) sertlik skalasında abanozdan sonra ikinci sırada yer alır. Torna ve yontu işlerine çok elverişlidir. Mekik, kaşık, havan, tuzluk, ağırlık gibi ev eşyası ya da bilezik, kolye gibi süs eşyası yapmakta kullanılır.

Anadolu şimşiri bu bakımdan değerli olduğundan eskiden beri dış ülkelere ihraç edilir. Çok dallı, cüce bir çeşidi (Buxus sempervirens var. suffruticosa) bahçelerde tarh kenarlığı olarak kullanılır. Uzun yapraklı şimşir (B. longifolia) Akdeniz yöresinde, küçük yapraklı şimşir (B. microphylla) Japonya'da yetişir. Bütün şimşir türleri park ve bahçelerde süs için yetiştirilir. Şimşir odununun suyu dekoksiyon halinde başa sürülerek saç çıkartıcı olarak kullanılır. Yapraklarının ve kök kabuğunun idrar artırıcı, safra söktürücü, ateş düşürücü, terletici ve kurt düşürücü etkisi varsa da zehirli olduğundan kullanılması tehlikelidir.

Sözlükte "şimşir" ne demek?

1. Şimşirgillerden, yaprakları her mevsimde yeşil kalan, taşlık, çorak bölgelerde kendiliğinden yetişen ya da bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilen bir ağaççık (buxus sempervirens).
2. Bu bitkinin sert, düzgün sarı renkte kerestesi.
3. Bu keresteden yapılan.

Şimşir kelimesinin ingilizcesi

n. box
Köken: Farsça

Son eklenenler

say